27 lis 2012

Pamiętnik postawianki

W tym przedwojennym pamiętniku Zofii Sobaczewskiej (Dąbkiewicz), w latach 1935-1936, jej szkolne koleżanki z klasy V-a szkoły nr1 w Postawach, dokonywali wpisów. Osoby które się wpisały: Hołozubcówna Helena, Rachmanówna Ferencóna, Marja Haneczka, Kurczyńska Florjana, Janina Mollus, Sara Szubicz, Janka Kucharówna, Wandzia Drozdowska, Hela Chochlewiczówna, Smolska Marjanna, Ania Łukjaricówna, Teresa Wojciechowska, H. Siluraniukówna, Regina Gładziówna, Janka Łapcikówna, Gienia Skrycka, Janina Hołozóbcówna, Cedrowska Aniela.

Kopie stronic tego pamiętnika przysłał wnuk Zofii – Aleksander Dąbkiewicz. Serdecznie dziękuję.


















Z lewej strony stoi  Zofia Sobaczewska (Dąbkiewicz), właścicielka tego pamiętnika. Fotografia wykonana w 1938 roku na tle kościoła w Postawach. Kopię przysłał Pan Aleksander Dąbkiewicz. Serdecznie dziękuję.

Miasteczko Łyntupy

Miasteczko na terenie powiatu (rejonu) postawskiego Białorusi, położone przy granicy litewskiej, 39 km na południowy zachód od Postaw. Centrum gminy (sielsowietu). W latach 1920-1922 Łyntupy należały do tak zwanej Litwy Środkowej. Do 1939 roku miasteczko znajdowało się na terenie powiatu święciańskiego sąsiadującego z postawskim, w województwie wileńskim.

Pierwszy kościół katolicki powstał w tej miejscowości w 1459 r. z fundacji Andrzeja Dołgirdowicza, odnowiony przez Jana Brzostowskiego w 1870 r. Kościół katolicki pod wezwaniem Św. Andrzeja Boboli (murowany) został wybudowany w Łyntupach w latach 1908-1914. Fundatorem świątyni był Józef Biszewski.

Parafia katolicka w Łyntupach obejmuje swoim terytorium gminę (sielsowiet) Łyntupy. Granice parafii przebiegają w odległości od około 3 do około 18 kilometrów od kościoła parafialnego. Na terytorium parafii mieszka prawie 3500 osób. W Łyntupach - 2000 mieszkańców, w wioskach należących do gminy Łyntupy - około 1000, w Polesiu - około 300. Katolicy stanowią 70% całej liczby mieszkańców, a więc około 2500 osób.

„W 1866 r. w Łyntupach znajdowało się 30 domów oraz 406 mieszkańców wyznania katolickiego, 11 prawosłąwnego, 50 mojżeszowego, 6 ewangelickiego i 4 mahometańskiego.W 1931 r. miasteczko i majątek Łyntupy zamieszkiwało 1514 osób. Brak danych statystycznych z tego okresu dotyczących narodowości i wyznania mieszkańców Łyntup.

Jako pierwsi właściciele majątku Łyntupy wymieniani są Hulzenowie. W II poł. XVII w. jako właściciel figuruje już cześnik oszmiański i szambelan króla Stanisłąwa Augusta, Daniel Buczyński, po którym dobra łyntupskie dzidziczy jego syn, Maurycy. W 1863 r. majątek znów zmienia włścicieli, tym razem drogą kupna przechodzi w ręce petersburskiego adwokata, Jerzego Biszewskiego h. Abdank. Jerzy Biszewski, po wczesnej śmierci pozostawił Łyntupy dwóm swym synom, Józefowi i Edwardowi. Śmierć Edwarda, która nastąpiła również przedwcześnie spowodowała, że majątek został własnością Józefa.

Józef,człowiek samotny, z zamiłowaniem do budowania przystąpił do przekształcenia majątku w rezydencję, rozpoczynając w końcu XIX w. budowę zespołu architektoniczno-parkowego, według projektu znanego ówczesnego architekta, Tadeusza Rostworowskiego. Budowa i urządzanie rodowej siedziby trwały do I wojny światowej. Najpierw powstał pałac w stylu willi włoskiej, później park. Wyposażenie pałacu zostało rozgrabione podczas wojny, a i sam pałac w 1919 r. mocno ucierpiał na skutek pożaru. Po zakończeniu działań wojennych Józef Biszewski zabiezpieczył ocalałe mury, jednak w okresie dwudzistolecia międzywojennego nie zdołał ich już odbudować. Na swoje mieszkanie przeznaczył więc stojącą w pobliżu oficynę. Zmarł w Wilnie w 1944 r., zostawiając po sobie pokaźną sumę i spory majątek.W budynku pałacowym po wojnie mieściła się szkoła”.

Źródło: Anna Lewkowska, Jacek Lewkowski, Wojciech Walczak: Zabytkowe cmentarze na kresach Drugiej Rzeczypospolitej,Województwo Wileńskie na obszarze Republiki Białoruś.Wydawnictwo DiG,2007.

Herb Łyntup
Łyntupy na mapie powiatu (rejonu) postawskiego (Białoruś).
Oddział niemieckiej piechoty maszeruje obok pałacu Biszewskich w Łyntupach. Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej.
Łyntupy. Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Na bliższym planie widoczna jest kuchnia polowa.
Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej.
Znaczek pocztowy (1922) Litwy Środkowej opieczętowany stemplem poczty łyntupskiej.
Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Pałac Biszewskich w Łyntupach
Nieznane osoby na stacji kolejowej w Łyntupach. Zdjęcie wykonane w latach trzydziestych XX wieku. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Józef Biszewski
Synagoga w Łyntupach. Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Stacja kolejowa w Łyntupach. Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Łyntupy, ogólny widok. Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Pałac Biszewskich w Łyntupach. Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Niemieccy pelęgniarki na tle szpitala wojskowego w Łyntupach. Zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Niemiecki lotnik Franz Stellungen nad Łyntupami (1916). Zdjęcie z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Okładka paszportu mieszkanki wsi Damuci (w okolicach Łyntup) Szymkowicz Weroniki. Lata 30-e XX wieku. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Paszport mieszkanki wsi Damuci (w okolicach Łyntup) Szymkowicz Weroniki. Lata 30-e XX wieku. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"

Łyntupy. Ogólny widok. Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"



Kościół w Łyntupach. Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej, wykonane w okolicach Łyntup w 1917r. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Okolice Łyntup, rok 1915. lub 1916.  Niemieccy żołnierze stoją obok zastrzelonego wilka. Zdjęcie z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Pałac Biszewskich w Łyntupach. Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Mieszkaniec Łyntup. Niemieckie zdjęcie z kartki pocztowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Na dalszym planie widoczny Łyntupski kościół.
Zdjęcie z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники.ru"
Łyntupy. Widok ogólny. Niemieckie zdjęcie z lat 1915-1916. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru".
Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Wtedy linia frontu znajdowała się w odległości 30 km od Łyntup. W miasteczku mieścił się niemiecki szpital, a od 1915r. koło Łyntup, na lotnisku polowym, stacjonował 501. dywizjon samolotów-bombowców (R-V, R-VI i R-VII). Na tym zdjęciu niemiecki samolot "Simens-Szukert" R-VII na lotnisku pod Łyntupami. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru".

Łyntupy. Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Na dalszym planie widoczny pałac Biszewskich. Zdjęcie z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Na dalszym planie widoczny Łyntupski kościół.
Zdjęcie z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Wtedy linia frontu znajdowała się w odległości 30 km od Łyntup. W miasteczku mieścił się niemiecki szpital (na zdjęciu).
Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Procesja w Łyntupach. Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Na dalszym planie widoczny kościół. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"
Pałac Biszewskich w Łyntupach. Niemieckie zdjęcie z czasów I wojny światowej. Z rosyjskiej strony internetowej "oдноклассники. ru"