Wykaz właścicieli ziemskich

Wykaz właścicieli ziemskich i ich majątków położonych na terenie powiatu postawskiego, stan na rok 1939. Niestety ten wykaz jest niekompletny.

Kamil Mackiewicz

Okolice Duniłowicz, 1931r.

Kamil Mackiewicz (ur. 17 czerwca 1886 w Werkach pod Wilnem, zm. 11 grudnia 1931 w Warszawie) – polski karykaturzysta, ilustrator książek, prekursor polskiego komiksu, kapitan Wojska Polskiego. Studiował w Moskwie, a następnie w Warszawie. Edukację uzupełniał w Londynie i Nowym Jorku.

W czasie I wojny światowej K.Mackiewicz powołany jako oficer do armii rosyjskiej, został ranny i do końca wojny przebywał w niemieckim obozie jenieckim. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 roku. W okresie tej wojny wykonywał transparenty, plakaty i inne druki dla Centralnego Komitetu Propagandy, a jego prace były publikowane w czasopismach wojskowych oraz eksponowane na wystawach. Został zwolniony z WP w 1923 roku w randze kapitana i wyjechał do Nowego Yorku gdzie podpisano z nim kilkuletni kontrakt. Pracował tam jako ilustrator, jednak po roku powrócił do Polski.

Był myśliwym i gawędziarzem, znanym w szerokich kręgach towarzyskich. Jako myśliwy, wiele czasu spędzał w majątkach kresowych na Wileńszczyźnie, zwłaszcza u Józefa Tyszkiewicza w Duniłowiczach koło Postaw. 18 lipca 1931 r. Kamil Mackiewicz w randze honorowego gościa uczestniczył w uroczystym otwarciu przystani wioślarsko-pływackiej PKS w Postawach. Wiele podróżował, m. in. na Kaukaz, do Francji, Łotwy, Holandii, Afryki i USA.

Głównym nurtem jego twórczości był rysunek i ilustracja. Współpracował z licznymi czasopismami, m. in. w latach 1918-1921 z lwowskim „Szczutkiem”, w którym w 1919 opublikował rodzaj komiksu z tekstami Stanisława Wasylewskiego. Często podejmował tematykę wojenną i wojskową, a także myśliwską. Ilustrował liczne książki dla dzieci oraz książki o tematyce myśliwskiej. Prace K.Mackiewicza znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie oraz Muzeum Wojska Polskiego.

Ostatnie 3 lata swego życia (1929-1931) spędził na wileńszczyźnie, w Duniłowiczach koło Postaw, u swego przyjaciela hr. Tyszkiewicza. Zmarł 11 grudnia 1931 w Warszawie. Pochowany na Starych Powązkach.

Plakaty propagandowe, wykonane przez Kamila Mackiewicza podczas wojny polsko-bolszewickiej.

Rysunek Kamila Mackiewicza z 1920 roku, nazywa się „Żołnierz bolszewicki”.

Wileńszczyzna. Spis ludności w 1931 roku

Odznaka pamiątkowa "Za ofiarną pracę 9.XII.1931"

Przedstawiam garść informacji ze spisu z 1931 roku: 9 grudnia 1931 roku na podstawie ustawy z dnia 14 października 1931 r. Państwo Polskie przeprowadziło Drugi Powszechny Spis Ludności. Rodzaj informacji jakie pozyskano w tym spisie i sposób jego organizacji ustaliła Rada Ministrów w swoim rozporządzeniu z dnia 2 września 1931 r. Wyniki zostały opublikowane w serii «Statystyka Polski». Wydawanie serii rozpoczęto w 1936 roku. Ostatecznie wydano 39 tomów, które są obecnie dostępne online.

Według wyników tego spisu okazało się, że w Polsce zamieszkują 21 835 000 osoby polskojęzyczne co stanowiło 68,0% obywateli II RP. Reszta obywateli używała języków mniejszości narodowych.

Co dotyczy powiatu postawskiego, to tam 47,99% stanowiły osoby polskojęzyczne, 47,78% osoby białoruskojęzyczne, 2,69% osoby hebrajskojęzyczne i 1,37% rosyjskojęzyczne.

 Poniżej przedstawiony podział ludności w powiatach województwa wileńskiego według języka ojczystego. 

Nazwa powiatu	polski	białoruski	rosyjski	litewski	żydowski z hebrajskim	inny	Suma kontrolna
Brasław	93958 65,72%	23138 16,18%	14551 10,18%	3490 2,44%	7181 5,02%	656 0,46%	142974 100%
Dzisna	62282 39,00%	79984 50,08%	5067 3,17%	0 0,00%	11762 7,36%	609 0,38%	159704 100%
Mołodeczno	35523 38,91%	49012 53,69%	735 0,81%	0 0,00%	5789 6,34%	226 0,25%	91285 100%
Oszmiana	84951 81,21%	10149 9,70%	915 0,87%	1562 1,49%	6721 6,42%	314 0,30%	104612 100%
Postawy	47917 47,99%	47707 47,78%	1364 1,37%	0 0,00%	2683 2,69%	171 0,17%	99842 100%
Święciany	68441 50,20%	8062 5,91%	8752 6,42%	42993 31,53%	7654 5,61%	439 0,32%	136341 100%
Wilejka	59477 45,44%	64337 49,15%	883 0,67%	0 0,00%	5934 4,53%	267 0,20%	130898 100%
Wilno-Troki	180546 84,41%	5549 2,59%	3714 1,74%	16935 7,92%	6508 3,04%	634 0,30%	213886 100%
m.Wilno	128628 65,99%	1737 0,89%	7372 3,78%	1579 0,81%	54596 28,01%	1009 0,52%	194921 100%
Suma kontrolna	761723 59,77%	289675 22,73%	43353 3,40%	66559 5,22%	108828 8,54%	4325 0,34%	1274463 100%

Spis aptek w woj. wileńskim w 1939 r.

Spis abonentów sieci telefonicznej w Postawach w latach 1938-1939

Gazeta «Kurjer Wileński» w jednym z numerów z sierpnia 1936 roku napisała: «...obecnie czynione są starania nad uruchomieniem centrali telefonicznej w Postawach przez całą dobę. Dotychczasowy bowiem stan nie odpowiada życzeniom i zapotrzebowaniom miejscowej ludności. Funkcjonowanie telefonów jedynie w godzinach 7-21 stwarza wiele uciążliwości. Brak połączeń po godz. 9-j wieczorem jest powodem, że wiele osób nie instaluje aparatów u siebie w mieszkaniu».

Od tego roku centrala telefoniczna w Postawach działała przez całą dobę. Łączność telefoniczna na terenie powiatu postawskiego sprawnie funkcjonowała nawet we wrześniu 1939 roku.

Dowódca drużyny łączności pułku Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP) «Głębokie» sierżant Marian Zawiło, wspominając o wycofywaniu się sztabu pułku 17.09.1939 r. w stronę granicy z Łotwą, napisał: «Ja tym czasem jadę do Agencji Pocztowej w Mosarzu (wtedy powiat postawski), około pół mili od miejsca zatrzymania się Oddz. Zapada zmrok. Z Agencji uzyskuję połączenie z [...] Duniłowiczami (powiat postawski), po kilku słowach rozmowy z telefonistą, odbiera mu słuchawkę ktoś inny i ja słyszę głos w języku rosyjskim:
– Czewo wam nada, kto eto goworit?
Teraz wiem już to, co chciałem wiedzieć i odpowiadam po polsku:
– Tu mówi polski żołnierz.
Słyszę odpowiedź: „ j.. twoju mać!” i trzask rzuconej słuchawki.

Teraz jeszcze uzyskuję połączenie z Postawami. Tam jeszcze spokojnie i bolszewików nie ma. Chcę uzyskać połączenie z Wilnem, co mi się nie udaje wskutek zajęcia linji telefonicznej […]». Z tymi wiadomościami wracam do d-cy i składam meldunek sytuacyjny. D-ca zadowolony, gdyż i meldunki od patroli mówią, że w bezpośrednim sąsiedztwie nepla nie ma».

• Obecnie możecie Państwo znaleźć współczesny spis abonentów sieci telefonicznej w Postawach na stronie internetowej http://www.postavy.by/telefonnyi-spravochnik/#

«Singer» na Wileńszczyźnie

W latach trzydziestych XX wieku w Wilnie przy ulicy Zawalnej pracowało przedstawicielstwo (dystrybutor) znanej amerykańskiej firmy Singer, które zajmowało się sprzedażą maszyn do szycia. Oprócz tego w Wilnie i niektórych miasteczkach na terenie województwa działały pracownie, urzeczywistniające gwarancyjną i pogwarancyjną naprawę maszyn do szycia. Najbliższa Postawom pracownia Singer znajdowała się w Święcianach. Było też kilka mobilnych pracowni Singer. Poniżej przedstawiam czytelnikom bloga unikatowe zdjęcia z drugiej połowy lat trzydziestych XX wieku, przedstawiające pracowników firmy Singer na Wileńszczyźnie.

Pracownicy firmy Singer uczą kobiet posługiwania się maszynami do szycia. Zdjęcie z około 1936 r., z rosyjskiej strony internetowej "odnoklassniki.ru"

Objazdowy warsztat naprawczy maszyn do szycia firmy Singer w Postawach. Zdjęcie z 1936 r., z rosyjskiej strony internetowej "odnoklassniki.ru"

Grupowe zdjęcie personelu firmy Singer. Zdjęcie wykonane w 1938 roku najprawdopodobniej w Wilnie.  Z rosyjskiej strony internetowej "odnoklassniki.ru"

Samochód służbowy firmy Singer. Prawdopodobnie koło biura albo pracowni firmy w Wilnie. Zdjęcie z około 1938 r., z rosyjskiej strony internetowej "odnoklassniki.ru"

Objazdowy warsztat naprawczy maszyn do szycia firmy Singer na wyjeździe w Postawach. Zdjęcie z około 1935 r., z rosyjskiej strony internetowej "odnoklassniki.ru"

Objazdowy warsztat naprawczy maszyn do szycia firmy Singer w okolicach Postaw. Z prawej stoi postawianin F. Osienienko. Zdjęcie z 1936 r., z rosyjskiej strony internetowej "odnoklassniki.ru"

Objazdowy warsztat naprawczy maszyn do szycia firmy Singer w okolicach Postaw. Koło samochodu stoi miejscowa ludność. Pracownicy firmy Singer uczą dziewczynę posługiwania się maszyną do szycia. Zdjęcie z około 1936 r., z rosyjskiej strony internetowej "odnoklassniki.ru"

Przedwojenna instrukcja obsługi maszyny do szycia Singer. Zdjęcie z białoruskiej strony internetowej Ay.By

Książeczka gwarancyjna maszyny do szycia firmy Singer. Zdjęcie z białoruskiej strony internetowej Ay.By

Książeczka gwarancyjna maszyny do szycia firmy Singer. Zdjęcie z białoruskiej strony internetowej Ay.By

Podział administracyjny powiatu postawskiego

Powiat postawski – Jeden z 8 powiatów województwa wileńskiego drugiej Rzeczypospolitej. Jego siedzibą było miasto Postawy. Został utworzony 1 stycznia 1926 r. z terenów zniesionego powiatu duniłowickiego, oraz trzech gmin powiatu święciańskiego.

Właściciele samochodów i motocykli w powiecie postawskim

Wykaz właścicieli samochodów i motocykli w powiecie postawskim w latach trzydziestych XX wieku (według Wileńskiego Dziennika Wojewódzkiego).

Wileński Dziennik Wojewódzki nr.1 z 5 lutego 1931r.

1. Michałowski Leonard – miasto Postawy, samochód osobowy
2. Bożyczko Adam – miasto Postawy, samochód osobowy
3. Czechowicz Zbigniew – miasto Postawy, samochód osobowy
4. Figowski Abram – miasto Kobylnik, powiat postawski, samochód ciężarowy
5. Kołłątaj Zbigniew – gmina Norzyce, miasto Darewo, samochód osobowy
6. Sp. z o.o. „Energja” – gmina Woropajewo, samochód osobowy
7. Sejmik Postawski – miasto Postawy, samochód osobowy
8. Okuszko Eugenjusz – majątek i gmina Norzyce, motocykl

Wileński Dziennik Wojewódzki nr.12 z 30 grudnia 1931r.

1. Kołłątaj Zbigniew – majątek Darewo, gmina Norzyce, samochód osobowy
2. Sejmik Postawski – miasto i gmina Postawy, samochód osobowy
3. Sejmik Postawski – miasto Postawy, samochód osobowy
4. Okuszko Eugenjusz – gmina norzycka, motocykl
5. Jermakowicz Stanisław – Duniłowicze, motocykl
6. Dejman Ryszard – miasto Woropajewo, motocykl z wózkiem

 Wileński Dziennik Wojewódzki nr.10 z 9 grudnia 1932r.

1. Kołłątaj Zbigniew – majątek Darewo, gmina norzycka, samochód osobowy
2. Powiatowy Komitet P.W. i W.F. – miasto Postawy, samochód osobowy
3. Widawski Stanisław – miasto Postawy, samochód osobowy
4. Czechowicz Zbigniew – miasto Postawy, samochód osobowy
5. Kęstowicz Józef – miasto Postawy, samochód osobowy
6. Łopatto Aleksy – miasto Postawy, samochód osobowy

 Wileński Dziennik Wojewódzki nr.1 z 18 stycznia 1934r.

1. Jabłoński Josel i Dyminsztajn Chona – Kobylnik, samochód ciężarowy
2. Kołłątaj Zbigniew – majątek Sitce, samochód osobowy
3. Powiatowy Komitet P.W i W.F. – miasto Postawy, samochód osobowy
4. Widawski Stanisław – miasto Postawy, samochód osobowy
5. Kęstowicz Józef – miasto Postawy, samochód osobowy
6. Jermakowicz Stanisław – miasto Duniłowicze, motocykl
7. Weber Wacław – miasto Duniłowicze, motocykl
8. Juszkiewicz Albin – miasto Postawy, motocykl
9. Kościukiewicz Bronisław – miasto Duniłowicze, motocykl
10. Bielawski Bolesław – miasto Postawy, motocykl
11. Dejman Ryszard – majątek Woropajewo, motocykl z wózkiem
12. Jaroszewicz Czesław – miasto Postawy, motocykl
    

Wileński Dziennik Wojewódzki nr.1 z 20 stycznia 1936r.

1. Wojciechowicz Bronisław – miasto Postawy, samochód półciężarowy
2. Przeździecki Konstanty – miasto Woropajewo, samochód osobowy
3. Kęstowicz Józef – miasto Postawy, samochód osobowy
4. Czechowicz Zbigniew – miasto Postawy, samochód osobowy
5. Makiejew Sergiusz – miasto m. Postawy, samochód osobowy
6. Powiatowy Komitet PW i W.F. – miasto Postawy, samochód osobowy
7. Widawski Stanisław – miasto Postawy, samochód osobowy
8. Szczęsnowicz Antoni – gmina łuczajska, Stary Dwór, samochód osobowy
9. Kołłątaj Zbigniew – majątek Sitce, samochód osobowy
10. Paczyński Lucjan – miasto Postawy, motocykl
11. Juszkiewicz Albin – miasto Postawy, motocykl
12. Suchorzewski Antoni – miasto Postawy, motocykl
13. Kościukiewicz Bronisław – miasto Duniłowicze, motocykl
14. Weber Wacław – miasto Duniłowicze, motocykl

Wileński Dziennik Wojewódzki nr.1 z 11 stycznia 1937r.

1. Wojciechowicz Bronisław – miasto Postawy, samochód ciężarowy
2. Przeździecki Konstanty – miasto Woropajewo, samochód osobowy 
3. Kęstowicz Józef – miasto Postawy, samochód osobowy
4. Widawski Stanisław – miasto Postawy, samochód osobowy
5. Markow Prokop – miasto Postawy, samochód osobowy
6. Czechowicz Zbigniew – miasto Postawy, samochód osobowy
7. Makiejew Sergiusz – miasto Postawy, samochód osobowy
8. Druhowino Grzegorz – miasto Postawy, samochód osobowy
9. Łastowski Leon – miasto Postawy, samochód osobowy
10. Porzecka Wiera – miasto Postawy, samochód osobowy
11. Szczęsnowicz Antoni – Stary Dwór, gmina łuczajska, samochód osobowy
12. Polikowski Czesław – Darewo, gmina norzycka, samochód osobowy
13. Tyszkiewicz Iza – gmina Kosłowszczyzna, samochód osobowy 
14. Juszkiewicz Albin – miasto Postawy, motocykl
15. Paczyński Lucjan – miasto Postawy, motocykl
16. Zieliński Czesław – miasto Postawy, motocykl
17. Bielawski Bolesław – miasto Postawy, motocykl
18. Chmurski Ludwik – miasto Postawy, motocykl
19. Suchorzewski Antoni – miasto Postawy, motocykl
20. Rudziński Stefan – miasto Postawy, motocykl 
21. Weber Wacław – miasto Duniłowicze, motocykl  

Przedwojenna reklama Chevroleta

Zginęli za Polskę

Ciekawą informację przysłał mi historyk Pan Dominik Szulc. Podczas badań mogił żołnierzy, zmarłych z ran i chorób na przełomie 1944 i 1945 r., na cmentarzu żołnierzy WP w Kraśniku pod Lublinem okazało się, że część z nich pochodziła z okolic Postaw. Służyli oni w 7. zapasowym pułku WP w garnizonie miasta Kraśnik około Lublina. Są to:

• Edward Giryn - szeregowy I kompanii, ur. w 1902 r. w Rokitowszczyźnie w powiecie postawskim, syn Michała i Julii z Turczynowiczów, mąż Amelii; zmarł 3.I.1945 r. w szpitalu PCK w Kraśniku
• Edward Zebrzyk - żołnierz I Baonu Piechoty, syn Konstantego i Marii, ur. w 1920 w Komajach w powiecie postawskim; zmarł w szpitalu PCK w Kraśniku 27.XI.1944 r.
• Jan Szyłko - szeregowy I kompanii, ur. w 1907 we wsi Maciuszonki w powiecie postawskim, syn Wincentego i Teofilii Najłowicz, żonaty z Michaliną; zmarł 5. I.1945 r. w szpitalu PCK w Kraśniku.
• Stanisław Malec - szeregowy WP, syn Franciszka, ur. w 1910 w Woropajewie w powiecie postawskim; zmarł 30.XII.1944 r. w szpitalu PCK w Kraśniku.

Według jednej z wersji nasi rodacy wcześniej mogli być żołnierzami 6. wileńskiej brygady AK. Ta brygada spośród jednostek AK ma najdłuższy szlak bojowy. Z Wileńszczyzny przewędrowała latem 1944 r. aż pod Warszawę, zaś po upadku powstania AK-owcy przedostali się do województw kieleckiego i lubelskiego. Tu, na Lubelszczyźnie, formowano 7. Zapasowy Pułk WP, do którego, po sprawdzeniu, oni mogli być wceleni.

Być może na Białorusi lub w Polsce żyje ktoś z krewnych tych zmarłych żołnierzy i do dziś nie zna miejsce śmierci i pochówku bliskich im ludzi. W takim razie ta publikacja, mam nadzieję, przyniesie im kilka informacji. Może odezwie się ktoś z krewnych i opowie o wcześniejszych losach tych żołnierzy?

23. Pułk Ułanów Grodzieńskich na łamach przedwojennej prasy

Ułan z 23-go pułku. Zdjęcie z ok. 1931r.

W roku 1935 przeniesiono 23 Pułk Ułanów Grodzieńskich z Podbrodzia do Postaw, gdzie pułk stacjonował do września 1939 r.

Wypadki
W nocy z dn. 25 września szeregowiec 23 p.uł. grodzieńskich pełniący słuśbę wartowniczą około magazynów pułkowych w Podbrodziu, został postrzelony przez nieznanych osobników, którzy jednak korzystając z ciemności skryli się w lesie. Stojąc na warcie ułan ten zauważył mężczyznę skradzającego się od strony magazynów. Następił przepisany okrzyk „Stój!”, po którym skradzający się rzucił się do ucieczki.

Wartownik strzelił do uciekającego, a w tym samym momencie usłyszał za sobą szmer. Zanim żołnierz zdolał odwrócić się padł strzał, a sprawca jego pobiegł w stronę lasu. Żołnierz został postrzelony w rękę. Na odgłos strzałów z wartowni nadbiegli żołnierze. Zorganizowano obławę z udziałem pieszych i konnych, lecz to nie dało żadnego rezultatu. Zagadka nie została wyjaśniona. Zachodzi podejrzenie, że miało miejsce tu usiłowanie kradzieży, a przynajmniej przygotowanie do niej.
(Słowo, Nr.220 z 1927 r.)

Ucieczka z pod eskorty pędzącego pociągu
Oniegdaj w dzień z pociagu zbliżającego się do stacji Marcinkańce a zdążącego do Wilna, uciekł spod eskorty dezerter 23-go Pułku Ułanów Grodzieńskich Henryk Krzywicki. W pobliżu stacji został on wyprowadzony przez eskortojącego go żołnierza na korytarz, gdzie zdolał zmylić czujność żołnierza i wyskoczyć oknem. Zarządzony natychmiastowy sościg nie dał żadnego rezultatu.
(Słowo, Nr.99 z 1929 roku)

Święto 23-go Pułku Ułanów Grodzieńskich w Podbrodziu
W dniu 1 czerwca 1933 r. odbyło się w Podbrodziu Święto 23-go pułku ułanów Grodzieńskich. O godzinie 9.30 odbyła się uroczysta Msza św. polowa na placu ćwiczeń, celebrowana przez kś. kapelana Nowaka, który wygłosił również podniosłe, piękne kazanie, kreśląc dzieje pułku i nawiązując do jego bohaterskich czynów. Po skończonem nabożeństwie odbyła się defilada pułku . Defiladę przyjmował generał brygady Przewłocki w otoczeniu pp. oficerów jako przedstawicieli pokrewnych pułków kawaleryjskich, ponadto miejscowego społeczeństwa na czele z p. burmistrzem Rożnowskim.

Po szwadronach 23-go pułku przemaszerował dziarsko szwadron krakusów powiatu święciańskiego, który specjalnie przybył na święto pułku. W dalszym ciągu uroczystości o godzinie 12-ej zostały rozdane przez dowódcę pułku p. ppłk. Świerczyńskiego sznurki i odznaki pułkowe dla zasłużonych ułanów. Poczem o godzinie 1-ej po południu w świetlicy pułku odbył się w miłym nastroju obiad żołnierski. Po obedzie została zgotowana owacja na cześć p. majora Święcickiego, kwatermistrza pułku, który został przeniesiony do 4-go pułku ułanów Zaniemeńskich, a który zdobył wielki szacunek nie tylko wśród pp. oficerów i ułanów 23-go pułku, lecz i całego społeczeństwa m. Podbrodzia.

Uroczystość pułku została zakończona zawodami hipicznemi, podczas których pp. oficerowie i podoficerowie brali przeszkody w brawurowych skokach raz po raz, to też nic dziwnego że i nagród nie mało zdobyli, które zostały wręczone zwyciężcom przez p. ppłk. Świerczyńskiego. Zawodom przyglądały się tłumy miejscowej ludności. Na zakończenie należy zasnaczyć że chociaż święto pułku wypadło nie w dzień świąteczny, jednakże w mieście panował nastrój świąteczny. Ludność miejscowa brała udział w święcie pułkowem, który co raz więcej zdobywa szacunku i przywiązania miejscowego społeczeństwa i który jest nazywany "naszym pułkiem".

Święto Wileńskiej Brygady Kawalerji
W uzupełnieniu sprawozdania ze Święta Wileńskiej Brygady Kawalerji w Opsie (pow. brasławskiego) dodać należy, że kierownictwo pokazu spoczywało w wytrwałych rękach ppłk. dypl, Józefa Świerczyńskiego, dowódcy 23-go p. uł. (z Postaw) i mjr. dypl. Schaittera szefa sztabu brygady. Pomysłowy i urozmaicony program, jak również sprawność organizacyjna całości oraz wykonanie poszczególnych fragmentów chlubnie świadczą o wysokim poziomie wyszkolenia naszej kawalerji... Kilkutysięczna rzesze ludności brasławszczyzny, dla których pokaz był nieladą atrakcją, zachowają na długo we wdzięcznej pamięci obchód Święta Brygady.
(Słowo, Nr.236 z 29 sierpnia 1934 r.)

Dowódca Wileńskiej Brygady Kawalerii, gen. Marian Przewłocki (w środku) w otoczeniu oficerów ze swojego sztabu, przed dworem w Opsie, pow. brasławskiego. Na drugim planie widoczna armata polowa 75 mm., wz.1902/26, t.zw. "prawosławna" lub "putiłówka". Zdjęcie E.Łozińskiego z gazety "Słowo", sierpień 1934 r.

Siatkówka
Na boisku sportowem PW i WF w Postawach odbyła się gra towarzyska w siatkówkę między drużynami 23-go p. ułanów a „Spartą” Związku Strzeleckiego, zakończona w punktacji ogólnej 30:10 na korzyść „Sparty”. (Kurjer Wileński, Nr. 179 z 1935 r.)

Dzień konia
Dzień konia zorganizowano również i w Postawach. Rozdano kilka nagród i dla aktrakcji urządzono przy pomocy 23-go p.uł. gonitwy koni, w których brały udział oddziały „Krakusów”.
(Kurjer Wileński, Nr. 179 z 1935 r.)

Zawody strzeleckie w Postawach
W dniu 19 b.m. zostały zorganizowane w Postawach staraniem zarządu powiatowego Zw. Oficerów Rezerwy zawody strzeleckie i ćwiczenia aplikacyjne, na które przybyło z terenu powiatu 30 osób, z ogólnej liczby 36 człąków. Do zawodów stanęło 26 zawodników, z których 16 zdobyło O.S. III-ej klasy i 6-ciu II-j. O godz. 17-j w Sali konferencyjnej starostwa powiatowego rozpoczęły się ćwiczenia aplikacyjne z mapą, które trwały do godz. 20-ej. Ćwiczenia prowadził rtm. Stanisław Żukowski z 23-go pułku ułanów grodzieńskich. W godzinach wieczornych w salach Klubu Urzędniczego odbyła się zabawa taneczna, z której dochód w sumie zł. 104 Z.O.R. przeznaczył na rzecz LOPP, w związku z akcją Tygodnia LOPP-u. Podkreślić należy nader życzliwe ustosunkowanie się do opisanych imprez dowódcy 23 p. uł. Grodzieńskich w Postawach, jak również i całego korpusu oficerskiego.
(Kurjer Wileński, Nr.290 z 1935r.)

Bieg Św. Huberta
27 b.m. stacjonujący w Postawach 23 p. uł. grodzieńskich zorganizował tradycyjny bieg św. Huberta, w którym wzięły udział delegacje pułkowe z 4 i 12 p. ułanów oraz z 3 DAK. Pierwszą nagrodę w tym biegu zdobył por. Sztark z 23 p. uł., drugą por. Romanowski  z tegoż pułku. Wieczorem w kasynie oficerskiem odbyła się zabawa taneczna.
(Kurjer Wileński, Nr. 299 z 1935 r.)  

Postawy
Prąd elektryczny potanieje z 1 zł. do 60 groszy. Do starosty powiatowego wpłynęła zbiorowa petycja mieszkańców Postaw w sprawie obniżenia cen prądu elektrycznego. Dostarczająca prąd prywatna elektrownia pobiera dotychczas 1 zł. za 1 kwg., co przy obecnej ogólnej obniżce cen stanowi zbyt wygórowaną stawkę. Konsumenci prądu domagają się obniżki do 60 gr. za kwg. tj. do tej ceny, za jaką ewentualnie mogłaby dostarczać elektrownia wojskowa, znajdująca się w koszarach 23-go p. uł. [...]. Starosta Powiatowy p. Korbusz w dniu 25 b.m. odbył konferencję z kierownikiem elektrowni p. Pergamentem, przedstawiając żądania ludności. W dniach najbliższych zapadnie decyzja w tej sprawie, i jak można przypuszczać z przebiegu konferencji, prawdopodobnie uwzgledniająca żądania konsumentów. (Kurjer Wileński, Nr.14 z 1936 r.)

Dowódca O.K. III w Postawach
Dnia 3 b.m. przybył do Postaw do 23-go p. uł. Grodzieńskich Dowódca O.K. III Grodno gen. bryg. Tokarzewski. Podczas pobytu w Postawach p. gen. Tokarzewski odbył w konferencję ze starostą powiatowym p. Bronisławem Korbuszem.
(Słowo, sobota, 7 marca 1936 r.)

Postawy
Celem przyjścia z pomocą w dziedzinie kulturalno-oświatowej dla żołnierzy 23 Pułku Ułanów Grodzieńskich, powstała myśl założenia w Postawach koła Polskiego Białego Krzyża. 21 b.m. w Sali konferencyjnej miejscowego starostwa odbyło się zebranie organizacyjne, któremu przewodniczył d-ca pułku. Po wysłuchaniu referata przybyłego z Wilna wiceprezesa Okręgu o celach i zadaniach Białego Krzyża, zebrani zadeklarowali swe wstąpienie do nowopowstałej organizacji, poczem wybrali zarząd w składzie: p. Korbuszowa (żona starosty), dr. Moroz, p. Świerczyńska (żona d-cy 23-go pułku) i p. Szutowicz. (Kurjer Wileński, Nr. 111 z 1936 r.)

Święto pułkowe 23-go pułku ułanów
Postawy. Dnia 1 czerwca 1936 r. stacjonujący w Postawach 23 pułk ułanów grodzieńskich obchodził swoje święto pułkowe. Święto miało w roku bieżącym charakter ściśle wewnętrzny. W godzinach południowych w koszarach pułku odbyła się Msza polowa, poczem był obiad żołnierski, w którym wzięli udział przedstawiciele władz i społeczeństwa z p. starostą Korbuszem na czele. Należy dodać, iż z inicjatywy i na wezwanie Oddziału Polskiego Białego Krzyża w Postawach, miasto zostało w dniu tym udekorowane chorągwiami o barwach pułkowych.
(Kurjer Wileński, 2 czerwca 1936 r.)

Przygotowania do Święta Morza w Postawach
Odbyło się w Postawach pod przewodnictwem wiceprezesa L.M. i K. Wacława Białkowskiego zebranie Komitetu „Święta Morza”. Po wyborze przewodniczącego Komitetu, którym został p. insp. Zieliński, omówiono szczegółowo program święta. W przededzień Świeńta, t.j. dn. 27 b.m. zostanie podniesiona na przystani nad jeziorem bandera oraz wręczony ufundowany przez Zarząd Ligi proporzec dla koła szkolnego L.M. i K., poczem przemaszeruje ulicami capstrzyk. 28 b.m., po nabożeństwie, odprawionem przy pomniku na placu Marszałka Piłsudskiego, uformuje się pochód propagandowy i zostanie wygłoszone przemówienie. W godzinach popołudniowych i wieczornych odbędą się zawody pływackie i kajakowe, defilada udekorowanych łodzi, wianki, ognie sztuczne i iluminacja. W przygotowaniach do uroczystości zadeklarował swój udział stacjonujący w Postawach 23 p. uł. grodzieńskich.
(Kurjer Wileński, Nr.173 z 1936 r.)

19 marca 1936 r. w Postawach
W związku z obchodem Imienin ś.p. Marszałka Józefa Piłsudskiego dn. 18. b.m. w Postawach na rynku oraz w kilku lokalach zamkniętych, zostały zainstalowane głośniki radjowe, umożliwiające szerokim warstwom ludności wysłuchanie przemówienia Pana Prezydenta Rzeczypospolitej. W Domu Ludowym o godz. 19-ej zgromadzili się przedstawiciele władz, organizacyj oraz szkoły, gdzie w skupieniu wysłuchano tego przemówienia.

Dnia 19 b.m. o godz. 9 rano odbyły się nabożeństwa w świątyniach wszystkich wyznań z udziałem przedstawicieli władz. W kościele parafjalnym nabożeństwo odprawił ks. proboszcz Maciejewski, wyłączając przytem kazanie, poświęcone uczczeniu pamięci Wielkiego Marszałka. Na nabożeństwie był obecny ze sztandarem 23 pułk ułanów grodzieńskich z dowódcą pułku płk. dypl. Świerczyńskim na czele. Podczas nabożeństwa grała orkiestra tego pułku oraz śpiewał chór kościelny.
(Słowo, Nr. 80 z 1936 r.)

Pokłóli ułana
W dniu 6 b.m. (września) około godz. 20.30 na ulicy Bazyljańskiej w Postawach  5 osobników  napadło na ułana 23-go P.U.G. K.Kolesińskiego, rozmawiającego w tym czasie ze Stanisławą Kobiakówną. Napastnicy zadali Kolesińskiemu 3 rany nożem. Ustalono, że jednym z napastników był Leon Łapuszyński, m-c Postaw, który również doznał obrażeń cielesnych, wskutek czego pozostaje obecnie w łóżku. (Kurjer Wileński, Nr247 z 1936r.)
 
Powitanie ułanów w Postawach

16 września powracał do Postaw z manewrów 23-ci pułk ułanów. Rzucone w formie odezwy przez oddział Polskiego Białego Krzyża hasło powitania przez miejscową ludność powracającego wojska, zmieniło się w samorzutną i spontaniczną owację. Już przed południem ulice miasta i domy udekorowano flagami o barwach narodowych i pułku a koło gmachu starostwa wzniesiono triumfalną bramę.

O godz, 16-ej poczęły się gromadzić rzesze ludności oraz młodzież szkolna, tworząc wzdłuż ulic szpalery. Przy bramie zajęli miejsca przedstawiciele władz i delegacje, przyczem powszechną uwagę zwracała delegacja włościańska w regionalnych strojach trzymająca chleb i sól.

Wkrótce ukazały się proporczyki ułańskie. Na czele jechał d-ca pułku. Gdy zbliżył się do bramy i zatrzymał konia, wystąpił wójt gminy postawskiej Długowski i imieniem zgromadzonej ludności wygłosił powitalne przemówienie, wznoszące okrzyk na cześć naczelnego wódza gen. Śmigłego Rydza, a następnie na cześć pułku. Równocześnie wręczono pułkownikowi wiązanki kwiatów. Przejeżdżające oddziały wojsk zgromadzona publiczność i młodzież obrzucała kwiatami, wznosząc okrzyki.

Po defiladzie miejscowe społeczęstwo podejmowało podwieczorkiem  w Klubie Urzędniczym oficerów pułku. Dowódca pułku w szczerych i gorących słowach dziękował za przyjęcie, jakie ludność zgotowała powracającemu z manewrów pułku. Dla żołnierzy zostanie w najbliższą niedzielę urządzona zabawa ludowa oraz przedstawienie. 

(Kurjer Wileński, Nr.257 z 1936 r.)

Powiązane posty:
http://postawyiokolice.blogspot.com/2011/06/23-puk-uanow-grodzienskich-z-garnizonu.html 
http://postawyiokolice.blogspot.com/2016/03/swiat-ktorego-juz-nie-ma.html