9 lip 2017

Ziemiaństwo polskie na Postawszczyźnie w okresie międzywojennym

Liczba maj. ziemskich w powiatach woj. wileńskiego według stanu z ok. 1930 r.
Dziejopis Jul. Bartoszewicz przypuszcza, że wyraz ziemianie oznaczał w Polsce piastowskiej wszystkich mieszkańców wiejskich, bez względu na stany. Odpowiadał mu stary łaciński termin "terrigena", jako przeciwstawienie do "alienigena". Terrigena jest to obywatel na ziemi narodowej zrodzony, alienigena — obcy przychodzień. W późniejszych czasach ziemianin oznaczał wyłącznie szlachcica.

"Szlachta — pisze Lengnich w swojem Prawie Pospolitem — po wsiach swych i dobrach mieszkają, skąd też ziemianami, jako na ziemiach swych urodzeni, a dobra ich ziemskiemi dobrami się zowią". Irena Rychlikowa pisze: "Kto posiada majątek ziemski powyżej 50ha, ten zalicza się do grupy ziemiańskiej". 

Powiązane posty: kliknij tutaj

1
Adamowicz J.
Świnica
2
Artamonow Jan
Ławrynowo
3
Baniewicza G. sukcesorzy
Ściepaszyn
4
Bielewicz Jan
Łapuszyno
5
Boczkowski Władysław
Gwozdowo, Nowopole
6
Bondażewski Józef
Borejki
7
Burak Józef
Ostrów Wysoki
8
Busz Eugeniusz
Dobryjanowo
9
Butler Wit.
Juchnewo
10
Bychowiec Olimpia
Hieronimowo
11
Chocianowicz Katarzyna
Zajmiszcze
12
Chodkiewicz Stan. i Leon
Fuzberg (czy Fursbery?)
13
Chrapowicki Szymon
Naddatki
14
Chrzczonowicz Adolf
Szczekotowo
15
Chudzyńska Cecylia
Chudzyno
16
Chudzyńska Stanisława
Naddatki, Pieciulewo
17
Chudzyński A.
Samsonowo, Sokołowo
18
Cybulski Adam
Horowatka
19
Cywińska B.
Kobylnik
20
Czechowicz Zbigniew
Heljanowo
21
Czerniawski Maciej
Zakubiele
22
Czerniawski Wincenty
Krzyżanówka
23
Dłużniewska Eugenia
Bagatela, Rudka
24
Dłużniewski Jan
Rudka
25
Doloman Olga
Wieracieje
26
Domaradzki Napoleon
Berwiakowo, Żucinka
27
Dowojno Tadeusz
Kobylnik
28
Dubiacha Justyn
Dubowo
29
Dunin Wąsowicz Marian
Kobylnik
30
Erdman H.
Borki
31
Gedroyć Trocki Konstanty
Holszanka
32
Gigola Paweł i Wawrzyn
Borek II, Zaborze
33
Gintowt Alfons
Korobiec, Michalinowo
34
Gintowt Antoni
Skarbuny
35
Gintowt Eugenia
Wierzchowie
36
Girstum Maria
Borysówka, Cerkowiszcze, Marjanpol
37
Giżyn Stanisław
Zapolany
38
Grabowska M.
Kobylnik
39
Grabowska Maria
Zadziew
40
Haller Maria
Mańkowicze, Korzyść
41
Hałko Al.
Mikolce, Wołoczek
42
Hankiewicz Antoni
Łuczaj
43
Jabłońska Helena
Stefanpol
44
Jabłońska Józefa
Ostrów
45
Jacewska Maria
Żownica
46
Jacewski Teodor
Żownica
47
Jacyno Wincenty
Skiemy
48
Janiel Konstanty
Jaśce
49
Janiszewski Wiktor
Kraśniany, Kulewszczyzna, Różampol
50
Janiszewski Witold
Augustowo, Żórawki
51
Janukowicz Michał
Nowiki
52
Juchniewicz Ignacy
Żośno Nowe
53
Junowicz W.
Kobylnik
54
Juszkiewicz Ant.
Repiszcze
55
Kaczan Adam
Justynowo
56
Kaczan Stefan
Justynowo
57
Kaczan Władysław
Justynowo
58
Karecki Józef
Świnica
59
Kazimierski Feliks
Rubież
60
Kobzik Adam
Marjanpol
61
Kołosowski Władysław
Jaśce
62
Kondrat Jan
Maławszczyzna
63
Korecki Paweł
Michalin
64
Korzon Stefan
Kobylnik
65
Kowiako Franc.
Nowa Kaźmierówka
66
Kozakiewicz Wiktor
Kozłowszczyzna, Paryż, Żelazowszczyzna
67
Kozarynowa Helena
Mosty, Żerstwianka
68
Koziełł Poklewski Henryk
Niekasieck
69
Koziełł Poklewski Józef
Bobrówka
70
Koziełło Konstancja
Hiniówka, Marjampol
71
Kozłowska Konstancja
Stefanpol
72
Kryncewicz Bolesław
Niekasieck
73
Kulesza bracia
Podjele, Prusy, Starzyca
74
Kupiewicz Ant.
Lipowo
75
Kurkowski Józef
Żelazowszczyzna
76
Leszczyk Rafał
Czerniaty
77
Lindorf Włodzimierz
Kuropol
78
Ławnikowski Walerian
Rałowce
79
Łęska Maria
Czerniaty, Hruzdowo, Korzyść, Woronowszczyzna
80
Łęski Włodzimierz
Kozłowsk, Paryż
81
Łochańscy i Kondraci
Buki
82
Łochański Walery
Buki
83
Łoś Albin
Kozia Góra
84
Łyszkiewicz Bolesław
Nowosiele
85
Mackiewicz Wacław
Dziahile
86
Makarewicz Władysław
Hruzdowo
87
Makowicka M.
Jasieniewicze Nowe
88
Malinowski Alojzy
Starzyna
89
Michniewicz Bonifacy
Teklinopol
90
Michniewicz S.
Kobylnik
91
Mineyko Władysław
Mokrzyca, Stachowce
92
Mismo Tymofiej
Cimkowszczyzna
93
Mołczan Maria
Łasica
94
Motoszko Marcin
Mazuryn
95
Nielipowicz Józef i Franciszek
Jasieniewicze Stare
96
Nowicki Hipolit
Borejki
97
Okulicz Aleksandra
Cerkowie, Dobrowola
98
Okulicz Romuald
Cieszyłowo
99
Okulicz Wiktor
Kochaczewo
100
Orłowska Wanda
Kobylnik
101
Oskierka Stanisław
Teresdwór
102
Oskierko Janina
Krykały
103
Petelczyc Mieczysław
Korejwice
104
Pietkiewicz Albin
Malawszczyzna
105
Piłsudska Teresa
Marjanowo
106
Piłsudski Edmund
Mosarz, Repiszcze
107
Piłsudski Konstanty
Mosarz
108
Pobuda Aleksy
Starzyna
109
Polikowski Stanisław
Darewo
110
Pomiecko Franciszek
Zaprudzie
111
Pomiećko Kaz.
Kazimierówka
112
Prokopowicz Kaz.
Leonardowo
113
Przeździecki Józef
Antonowo, Birwita, Dołża, Hurdy, Hurtowo, Kamionka, Klonowy Ostrów, Kołowo, Kozły, Kuropole, Ławki, Most Pławuczy, Nanos, Rudnia Stara, Siwce, Smycz, Świły, Walerjanowo, Zosin
114
Przeździecki Konstanty
Borki, Brusy, Gaj, Hać, Hrywa, Huszczara, Osinówka, Połowo, Szwaźnia, Kaluha, Krzyżanówka, Mniszyn Krzyż, Mylica, Staniszcze, Starzyna, Szóstakowo, Uzła, Woropajewo
115
Radziejewski Władysław
Brzestowice
116
Rąbalski Antoni
Lewkowo
117
Rąbalski Władysław
Lewkowo
118
Rogacz Taras
Starzyna
119
Rudal Witold
Rubież
120
Rutkiewicz Edward
Fursbery, Zerstwianka
121
Rymsza Izydor
Rymszowo
122
Salmonowicz Jerzy
Michałowo, Zapolany
123
Sielenka Adela i Górska
Korobiec
124
Siemaszko Antoni
Lachowszczyzna
125
Siwicki Jan
Horowatka
126
Siwicki Józef
Pawlinowo
127
Skrycki Bazyl
Zawrótki
128
Skurko Joachim
Krzyżanówka
129
Smołka Antoni
Kropiwno
130
Snarski Ludwik
Parniewicze
131
Sokołowski Eugeniusz
Mokrzyca
132
Soroko K.
Czuczelice
133
Stabrowski Nikodem
Zareże
134
Stankiewicz Marian
Agapol
135
Strąkowska Konstancja
Kowale
136
Strękowski Konstanty
Łatyhol
137
Szaforowicz Tytus
Oleszyno
138
Szatybełko Wład.
Józicha
139
Szemiot Połoczańska Pelagia
Łopaczewo
140
Śnarski Mieczysław
Żośno Stare
141
Taczycki Aleksander
Aleksandrowo
142
Tanana Antoni
Łuczaj
143
Tanana Maria
Łuczaj
144
Toczycki Florian
Spory
145
Trubacz Wincenty
Dubowe
146
Turła Adela
Zareże
147
Turła Romuald
Zareże
148
Turski Henryk
Leoszkowo
149
Tuszyński Alfred
Łuczaj
150
Tyszkiewicz Józef
Duniłowicze
151
Urbelewicz Jan
Urbepol
152
Urbelewicz Onufry
Radomyśl
153
Wasilewski Bronisław
Wołkołata
154
Wencewicz Maria
Horydowszczyzna
155
Wincza Oskar
Mieczysławowo
156
Wojciechowski Alfred
Myszkowszczyzna
157
Wojciulan Józef
Szynowszczyzna
158
Wojnicz Franciszek
Przyjaźń, Kozłuciszki
159
Wolańska Janina
Puszcza Kołowska
160
Woroniec Wincenty
Wincentowo
161
Woronkiewicz Ant.
Soroka,
162
Woronkowicz Jan
Lisuny
163
Wysokiński Roman
Wereczata
164
Zawadzka Adela
Borysówka
165
Zawadzka Helena
Mosty
166
Zdanowicz Jacek
Borejczycha
167
Ziemczonek Bron.
Horowatka
168
Ziemczonok Feliks
Józefowo
169
Ziemczonok Zygmunt
Borsuczyno, Chrystowo

Źródło: "Europa w Rodzinie. Ziemiaństwo polskie w XX wieku"  
http://ziemianie.pamiec.pl/pl/majatki/wi.html

1 maj 2017

Ochotnicza Straż Pożarna w Postawach

Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) w Postawach została założona na przełomie lat 20. i 30. XX wieku i od razu zaczęła intensywnie rozwijać. Nastąpił wzrost sprawności zarówno w ramach ćwiczeń jak i akcji gaszenia ognia. Jednocześnie organizują się występy teatralne, zabawy taneczne, aby uzyskać środki pieniężne potrzebne do dalszego rozwijania działalności.

Dnia 1 marca 1930 r. staraniem zarządu Ochotniczej Straży Pożarnej urządzono w sali Domu Ludowego w Postawach przedstawienie i zabawę taneczną, a osiągnięte 450 zł czystego dochodu przeznaczono na inwestycje tegoż Towarzystwa. Odegrano wtedy komedję Jastrzęb-Zalewskiego „Gobelin”, przy udziale pań: Karszniewiczowej Emilji, Łozicząkówny Marji, Różbickiej Heleny i panów: Aponowicza Stanisława, Burycza Albina, Jankowicza Moiżesza, Karszniewicza Jana, Kozłowskiego Pawła, Moroza Stefana, Pawłowskiego Henryka i Turczynowicza Romana.

Powstała również w Postawach orkiestra strażacka. Kajetan Rożnowski, były burmistrz Podbrodzia, w swoich wspomnieniach pisze: "W 1933 roku była zorganizowana wycieczka zbiorowa do Gdyni przez Powiatowy Zarząd Obrońców Ojczyzny powiatów swięciańskiego i postawskiego. Mieliśmy specjalny pociąg, służący dla wycieczki [...]. Po drodze przejeżdżając przez większe stacje [...] tańczyliśmy na peronach tych stacji pod dźwięki własnej orkiestry dętej (strażackiej. Aut) powiatu postawskiego".

Pierwszym (lub jednym z pierwszych) komendantem OSP w Postawach był Franciszek Bobowski. Znajdowała się Ochotnicza Straż Pożarna na ul. Łuczajskiej niedaleko centrum miasteczka. Zdjęcia umieszczone poniżej przedstawiają OSP w Postawach w latach 30-ch XX wieku. 
 
Koło budynku OSP w Postawach. Zdjęcie z lat trzydziestych XX wieku.
 
Szyld OSP w Postawach. Fragment zdjęcia z lat trzydziestych XX wieku.

Strażacy z Kozłowszczyzny powiatu postawskiego, 09.09.1922. Ze strony internetowej "Поставский край в ч/б фото".
 
Wóz ratowniczo-gaśniczy OSP w Postawach. Zdjęcie z ok. 1930 r.
Ochotnicza Straż Pożarna w Wilnie, kurs obsługi motopompy. Fotografia przedwojenna z lat 1935-1939.

Postawscy strażacy odpoczywają na łonie natury. Fotografia przedwojenna z lat 1930-1939. Z rosyjskiej strony internetowej Ok.Ru.

Postawscy strażacy w charakterystycznych hełmach. Fragment zdjęcia z 11.11.1931, wykonanego w Postawach.
Postawy, ogólny widok. W oddali widoczna wieża strażacka i remiza. Zdjęcie wykonane przypuszczalnie w 1943/1944 r.

Uroczystości w Postawach. Maszerują strażacy z Ochotniczej Straży Pożarnej. Zdjęcie sprzed 1939r. Skan udostępnił Muzeum Krajoznawczy w Postawach. Serdecznie dziękuję.


Uroczystości w Postawach. Maszerują strażacy z Ochotniczej Straży Pożarnej. Zdjęcie z ok. 1937r. Skan udostępniła Pani Krystyna Kotelon. Serdecznie dziękuję.

Postawscy strażacy maszerują. Zdjęcie z lat 30-ch XX wieku. Skan udostępnił Muzeum Krajoznawczy w Postawach. Serdecznie dziękuję.



Przedwojenne zdjęcie członków Ochotniczej Straży Pożarnej w Postawach, stojących przy nieistniejącej już remizie, która znajdowała się na ul. Łuczajskiej. Na dalszym planie widoczny samochód strażacki z wysuwaną drabiną. Skan zdjęcia udostępnił Muzeum Krajoznawczy w Postawach. Serdecznie dziękuję.


Grupa  postawskich strażaków. Zdjęcie z lat 30-ch XX wieku. Skan udostępnił Muzeum Krajoznawczy w Postawach. Serdecznie dziękuję.

Wieża i remiza strażacka w Postawach. Zdjęcie z lat 30-ch XX wieku. Skan udostępnił Muzeum Krajoznawczy w Postawach. Serdecznie dziękuję.
Świetlica strażacka w Postawach. Zdjęcie z ok. 1937r. Skan udostępniła Pani Krystyna Kotelon. Serdecznie dziękuję.

Szkolenie strażaków OSP w Postawach, lata 30-te XX wieku. Skan zdjęcia udostępnił Muzeum Krajoznawczy w Postawach. Serdecznie dziękuję.
Postawy, ogólny widok. W oddali widoczna wieża strażacka. Zdjęcie z około 1938 roku.

Grupa postawskich strażaków i ich samochód służbowy. Zdjęcie wykonane w latach 30-ch XX wieku. Skan udostępnił Muzeum Krajoznawczy w Postawach. Serdecznie dziękuję.

Fotografia strażaków z OSP w Postawach. Obok z mundurowymi siedzą jacyś cywile, możliwie to kierownictwo Straży Pożarnej lub urzędnicy Starostwa Powiatowego. Fotografię udostępniła Pani Krystyna Kotelon. Serdecznie dziękuję.

Orkiestra Ochotniczej Straży Pożarnej w Postawach. Pierwszy od lewej w drugim rzędzie siedzi Mikołaj Antuch. Zdjęcie wykonane w Postawach w 1935-1939 r. Z rosyjskiej strony internetowej "Одноклассники.ru".

Postawscy strażacy z orkiestrą. Zdjęcie z 1937r.
Skan udostępniła Pani Krystyna Kotelon. Serdecznie dziękuję.

Strażacy i cywile. Zdjęcie z około 1937r., wykonane w Postawach.
Skan udostępniła Pani Krystyna Kotelon. Serdecznie dziękuję.

Strażacy z miasteczka Kobylnik pow. postawskiego. Zdjęcie z lat 30-ch XX wieku. Z rosyjskiej strony internetowej "Одноклассники.ru".

Strażacy z miasteczka Kobylnik pow. postawskiego. Zdjęcie z lat 30-ch XX wieku. Z rosyjskiej strony internetowej "Одноклассники.ru".

Grupa strażaków z  miasteczka Łyntupy. Obecnie Łyntupy znajdują się na terenie powiatu (rejonu) postawskiego Białorusi. Zdjęcie z lat 30-ch XX wieku, skan udostępnił Muzeum Krajoznawczy w Postawach. Serdecznie dziękuję.